Σάββατο, 1 Ιουνίου 2013

ΙΟΥΝΙΟΣ

   Μιας νυχτός Ιουνίου η νηνεμία
γιασεμιά και φουστάνια στο περιβόλι
  το ζωάκι των άστρων που ανεβαίνει
της χαράς η στιγμή λίγο πριν κλάψει

                                                                                  Οδυσσέας Ελύτης, Το Άξιον Εστί

  Ιούνιος,ο πρώτος μήνας του καλοκαιριού, αγαπημένος μήνας των παιδιών. 
Ο Ιούνιος πήρε το όνομά του από την Ήρα, τη γυναίκα του Δία, που στη γλώσσα των Ρωμαίων ονομαζόταν Juno.
 Ο Ιούνης έχει πολλές λαϊκές ονομασίες, με πιο διαδεδομένη αυτή του Θεριστή, γιατί τον  Ιούνιο οι αγρότες θερίζουν το σιτάρι. 
   Συχνά ακούμε να τον λένε Πρωτόλη, ή Πρωτογιούλη, δηλαδή πρώτο μήνα της εποχής του καλοκαιριού. 
Στη Βόρεια Ελλάδα ο Ιούνης αναφέρεται ως Κερασάρης, ενώ οι Πόντιοι τον αποκαλούν Κερασινό, αφού αυτή την περίοδο ωριμάζουν τα κεράσια. 
Ένα ρήμα λαϊκό το ερινιάζω ή ορνιάζω, που σημαίνει γονιμοποιώ ήμερη συκιά, με κλαδί αγριοσυκιάς, του δίνει την ονομασία Ερινιαστή, Ορνιαστή αλλά και Απαρνιαστή.  Στις Κυκλάδες, Νάξο, Κύθνο αλλά και σε άλλα νησιά, στη γιορτή του Αη Γιάννη του Απορνιαστή, πιστεύουν ότι τελειώνει το όρνιασμα των σύκων. Στην Πάρο για τον ίδιο λόγο τον αποκαλούν Ρινιαστή.
 Τέλος χαρακτηριστικό είναι το όνομα ως Αϊγιάννης ή Αϊγιαννίτης από του Αη Γιάννη τις γιορτές όπως τις λέει ο λαός μας.
 
Ο Ιούνιος είναι ο  μήνας με τη μεγαλύτερη μέρα του έτους, αφού την 21η Ιουνίου έχουμε τη θερινή τροπή του ήλιου, Λιοτρόπι όπως συνηθιζει να λέει ο λαός μας. 

Ένα από τα πιο γνωστά έθιμα που κρατιέται ζωντανό στις μέρες μας είναι η γιορτή του  Κλήδονα, που γιορτάζεται στις 24 Ιουνίου, την παραμονή τουΆη Γιάννη του Πρόδρομου.
Την παραμονή της γιορτής μαζεύουν όλους τους Μάηδες από τα σπίτια και ανάβουν μεγάλες φωτιές στην πλατεία του χωριού όπου καίνε τους Μάηδες,πηδούν πάνω από την φωτιά, τραγουδούν και  χορεύουν. Παλιά  οι κοπέλες του χωριού μαζεύονταν σ' ένα σπίτι και γέμιζαν την παλιάτσα (στάμνα με φαρδύ στόμιο και αυτιά) με νερό. Έβαζαν μέσα διάφορα αντικείμενα που ήξεραν σε ποιον ανήκαν και σκέπαζαν τη στάμνα μ' ένα κόκκινο πανί. Σκοπός ήταν να μάθουν ποιον θα παντρευτούν. Την επόμενη μέρα έδεναν τα μάτια ενός μικρού κοριτσιού με το πανί και  το έβαζαν να δίνει ένα ένα τα αντικείμενα που ήταν στη στάμνα, στις κοπέλες που κάθονταν γύρω-γύρω τραγουδώντας.  
"Ανοίξετε τον  Κλήδονα στου Άη Γιαννιού τη χάρη και όποιος είναι τυχερός το μήλο του να πάρει".
 ΄Στου ¨Αη Γιαννιού τη χάρη πόνος να μη σε πιάνει", καθώς και άλλα στιχάκια , τις περισσότερες φορές αυτοσχέδια.
  Στη συνέχεια γέμιζαν το στόμα τους με το αμίλητο νερό απο΄τη στάμνα και έβγαιναν στους δρόμους. Το πρώτο αντρικό όνομα που τύχαινε να ακούσουν , πίστευαν πως θα ήταν το όνομα του νέου που θα παντρεύονταν.
Το έθιμο αναβιώνει σε πολλά χωριά του νησιού μας όπως στον Πρόδρομο, στην Αλυκή, στη Νάουσα και φυσικά στις Λεύκες.
 
                                            Φτάσαμε στην Πάρο, πόδισε Παντελή! 


Ιούνιος  , ο μήνας με τον ξάστερο ορίζοντα, με την ζέστη να είναι υπόφερτη, με το κλείσιμο των σχολείων, με την προσμονή ενός ξέγνοιαστου καλοκαιριού.
Καλό μήνα !!  Καλή επιτυχία σε όλους! 


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου