ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ

Ένα σπουδαίο κείμενο του Μανώλη Γλέζου, του γνωστότερου εν ζωή αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης με αφορμή την Απελευθέρωση της Αθήνας. Ένα κείμενο που μπορεί να αποτελέσει  μάθημα ιστορίας για τους μαθητές.

                                                            Ύψωσαν,παιδί μου τη σημαία στον τόπο της

            12 Οκτωβρίου 1944. Μέρα Λευτεριάς. Ο ουρανός καθαρός.Έβρεχε, όμως, δάκρυα χαράς για τον καθένα χωριστά και για όλους μαζί. Η πατρίδα λεύτερη.Ο καιρός αίθριος,νηπενθής. Σταμάτησε ν’ αναστενάζει ο άνεμος. Οι μυροφόρες σφουγγίζουν τα δάκρυα και το αίμα από τους τοίχους.

Αγωνίστηκα γι’ αυτή τη μέρα με όλες μου τις δυνάμεις, με όλο μου το είναι. Καταδικάστηκα ερήμην σε θάνατο.Φυλακίστηκα τρεις φορές.Βασανίστηκα. Μα μπόρεσα να δραπετεύσω με τη βοήθεια του Ε.Λ.Α.Σ. Έφτασα πολύ κοντά στο θάνατο από το χτικιό. Και στις 20 Σεπτέμβρη του ’44, με τ’ όπλο στο χέρι, πολέμησα τον επιδρομέα κατακτητή μια ολόκληρη μέρα, σε μάχες αλλεπάλληλες, απ’ τον Βοτανικό ως το Χαϊδάρι. Η νύχτα με βρήκε παράλυτο, χτυπημένο από παράτυφο. Μ’ ‘έκρυψαν τα συντρόφια στο σπίτι των Κουμάτων- όλη η οικογένεια στον αγώνα και το σπίτι τους κρυψώνας και οπλαποθήκη.

            Από προχτές μ’ έφεραν στο σπίτι μας. Ο πυρετός όμως δε μ’έχει αφήσει.Περίμενα πώς και πως αυτή τη μέρα. Και τώρα,κατάκοιτος, μ’ένα ακουστικό στο αυτί –από ραδιόφωνο γαληνίτη- παρακολουθώ το ιστορικό γίγνεσθαι χωρίς να συμμετέχω, ως θεατής-ή μάλλον ακροατής.Πάω να σκάσω..

Η Μάνα, με συσπασμένο από την αγωνία πρόσωπο, προσπαθεί να με παρηγορήσει, αλλά όλο και με ρωτά για το Νίκο μας.Τον είχαν εκτελέσει οι Ναζί στις 10 Μαΐου εκείνου του χρόνου, στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, μ’άλλους 91 πατριώτες.Μα η Μάνα αρνείται να το πιστέψει, αρνείται να το παραδεχτεί. Κι όλο με ρωτά και με ξαναρωτά : «Σε ποιο στρατόπεδο τον έχουν πάει; Στην Αυστρία ή στη Γερμανία;» Τι να της πω; Και πώς να την προσγειώσω στη σκληρή πραγματικότητα; Δεν υπάρχουν λόγια παρηγοριάς για τις Μάνες που χάνουν τα παιδιά τους άδικα και παράωρα.

Από το ραδιοφωνάκι ακούω τον Εθνικό Ύμνο και τα πρώτα λόγια που μαρτυρούν πως έχει έρθει η ώρα της πολυπόθητης λευτεριάς.Έμπλεος συγκίνησης και χαράς, παρακαλώ τη Μάνα ν’ανέβει στην ταράτσα, να δει την Ακρόπολη.

Ανεβαίνει τρεχάτη και κατεβαίνει κλαίγοντας. «Ύψωσαν,παιδί μου, την ελληνική σημαία»,μου λέει. «Την ύψωσαν στον τόπο της.Εκεί όπου ήταν κι εκεί όπου πρέπει». Και με τα δάκρυα να κυλούν αδιάκοπα στο πρόσωπό της,

μ’ αγκάλιασε και με φίλησε.

Η μέρα που περιμέναμε είχε έρθει.Ο ελληνικός Λαός αγωνίστηκε και κέρδισε τη λευτεριά του. Μα ήταν αγώνας σκληρός, μ’αμέτρητες θυσίες, ανέχεια, στερήσεις, πείνα και θανατικό. Καθηλώσαμε δώδεκα επίλεκτες μεραρχίες της Βέρμαχτ εδώ, στην Ελλάδα, που θα μπορούσε το Γ’ Ράιχ να τις χρησιμοποιήσει αλλού.Με τον τρόπο αυτό όχι μόνο συμβάλαμε στο να τελειώσει πιο γρήγορα ο πόλεμος, αλλά συμβάλαμε και στην ήττα  του Άξονα.

Αναμφισβήτητα, όπως με το Έπος του ’40-41 καταρρίψαμε το μύθο για το αήτητο του Άξονα, όπως με την αντίσταση στα οχυρά και στη Μάχη της Κρήτης ανατρέψαμε όλα τα σχέδια του Χίτλερ, με την Εθνική Αντίσταση στα χρόνια της Κατοχής αγωνιστήκαμε και κερδίσαμε τη Λευτεριά μας.

Χαρά απροσμέτρητη γι’αυτό.Όμως, ενώ κατακτήσαμε τη Λευτεριά, οικειοθελώς παραδώσαμε την Ανεξαρτησία μας στους Άγγλους, από τη στιγμή που αναγνωρίζαμε ως επικεφαλής όλων των ένοπλων δυνάμεων του Έθνους (αντάρτικα στην Ελλάδα και στρατό Μέσης Ανατολής) τον Σκόμπι.

Νέα δεινά έκρουαν την πόρτα μας ...

                                                                           Βρυξέλλες, 5 Οκτωβρίου 1944

                                                                                              για το περιοδικό ΠΟΛΙΤΕΣ

            

Μανώλης Γλέζος, Νίκος Γλέζος, Νικόλας Στέλλας

Τρεις   παριανοί  "ήρωες"     Τρία ποιήματα

   

Νικόλαος Στέλλας

Ο Νικόλας Στέλλας γεννήθηκε στην Πάρο. Τον Μάϊο του 1944 και ενώ η Πάρος τελούσε υπό Γερμανική κατοχή, ο Νικόλαος Στέλλας συμμετείχε σε επιχείρηση δολιοφθοράς κατά των Γερμανών που είχαν διοργανώσει κυρίως Άγγλοι και Έλληνες "Κομάντος" με τη βοήθεια Παριανών .
Τη νύχτα της 16ης Μαΐου οι Γερμανοί συνέλαβαν τον άτυχο Νικόλαο Στέλλα και τον υπέβαλαν σε βασανιστήρια προκειμένου να ομολογήσει την πορεία της σχεδιαζόμενης επίθεσης καθώς και τους συνεργούς του. Ο Νικόλας στάθηκε αλύγιστος και δεν έδωσε καμιά πληροφορία στους Γερμανούς. Την επομένη αφού δικάστηκε αποφασίσθηκε να εκτελεσθεί δι’ απαγχονισμού.



Τον ρώτησαν: «Ποια είναι η τελευταία σου επιθυμία;» και εκείνος απάντησε «Να εξομολογηθώ και να κοινωνήσω». Τότε κάλεσαν τον ιερέα της ενορίας παπα Γιάννη Παπάζογλου από τον οποίο ο Στέλλας ζήτησε να μεταφέρει στους γονείς του το μήνυμα ………«να τον συγχωρήσουν για τον πόνο που τους προκάλεσε». Ανήμερα των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης τον οδήγησαν με τα χέρια δεμένα στο ικρίωμα στην πλατεία του Τσιπίδου.                                       
Ο Χρίστος Γεωργούσης εκπαιδευτικός και ποιητής από τις Λεύκες έγραψε ποίημα αφιερωμένο στον ήρωα της Πάρου Νικόλα Στέλλα που μελοποιήθηκε από το Νίκο Σαρρή.

Ωδή στο Νικόλα Στέλλα

ΝΙΚΟΛΑ ΣΤΕΛΛΑ ρωτούμε πού πήγες.

Έφυγες κι άφησες τα βήματά σου

στις ράχες και τα χωράφια της Πάρου,

στις παπαρούνες, τα σπάρτα και τ' άστρα.

 

Αδερφέ της σκληρής μας πατρίδας,

ισάξιε της Μαντώς και του Τράντα,

Καπετάνιε, της Αντίστασης γιε, φως ηλίου.

Στον τόπο του μαρτυρίου σου θάλλεις,

ψυχή περήφανη έγινες βράχος,

τόπος, πατρίδα κατάφωτη, δέντρο,

ηφαίστειο, μάρμαρο, άγιος νέος.

Λευτεριάς μαχητή, Νίκο Στέλλα γενναίε,

γρηγορείς, όρθιος στέκεις,

οδηγείς το λαό σου στους δύσκολους δρόμους.

Νερό τρεχούμενο, μυρτιά και δάφνη,

όλα συγγένεψαν με τέτοιες πράξεις,

όλα ομόρφυναν, όλα αγίασαν,

το '21 εβλάστησε άνθη. 
                                                                                                           

Νίκος Γλέζος

Ο άγνωστος ήρωας και αδελφός του Μανώλη Γλέζου, που εκτελέστηκε από τους Γερμανούς 04/05/2014 
Στις 5 Μαρτίου 1925 γεννιέται στην Παροικία της Πάρου ο Νίκος Γλέζος , ο γιός του Νικόλαου Γλέζου και της Ανδρομάχης Ναυπλιώτου, δασκάλας από την Πάρο. Ήταν ο άγνωστος ήρωας αδερφός του Μανώλη Γλέζου . 

Από τον Οκτώβριο του 1942, ο Νίκος συμμετείχε ενεργά στην Εθνική Αντίσταση . Είχε το ψευδώνυμο «Φωκάς».
Στις 13 Απριλίου του 1944 συλλαμβάνεται απ τους Γερμανούς γιατί είχε γράψει σε έναν τοίχο «Ελευθερία ή Θάνατος».
Στις 10 Μαΐου τον πήρανε μαζί με άλλους 91 αγωνιστές, ανάμεσα στους οποίους 10 γυναίκες με προορισμό την Καισαριανή. Πριν φθάσουν έβγαλε το σκούφο που φόραγε, τον είδαν περίοικοι και τον αναγνώρισαν. Έτσι το μήνυμα έφτασε στην οικογένειά το. Έστειλε ένα συγκλονιστικό αποχαιρετιστήριο σημείωμα στη μητέρα του. «Αγαπητή μητέρα σας φιλώ, χαιρετισμούς, σήμερα πάω για εκτέλεση. Πάω. Πέφτοντας για τον ελληνικό λαό». Έγραψε «πάω» όχι με πάνε. 

Ο Μανώλης Γλέζος γράφει για τον αδερφό του:

" Ήρθες και πάλι....
Τη βραδυνή εχτές, τη λυχναφή ώρα,
ήρθες και πάλι να με βρεις.
Να με ρωτήσεις ήθελες
για τις αυλές που παίζαμε
την παιδική μας αθωότητα
κι οι σύνοικοι χορεύανε τις χαρές
και μοιρολογούσανε τις λύπες.
Μάθε,λοιπόν,πως ζούνε μόνο οι χωριανές αυλές
κι'όταν χαμηλώσουν τα σπαθιά του κρύου
κι'έρχονται οι ξενικοί
ξεχειλούν τα γλέντια στις ρύμνες
και ξεφαντώνουν με τα αερικά του νου.
......................................................
Σ'απάντησα σ'όλα, αδελφέ μου.
Μη μου ζητήσεις όμως
να σου δώσω πίσω τα χρόνια της ζήσης
που εγώ ζω κι'εσύ δε ζεις.
Δεν μπορώ, δε δύναμαι.
Πασχίζω μόνο
Να μην αφαιρούν οι άνθρωποι
τη ζωή των συνανθρώπων τους.

Μάρτυρές μου οι κλεψύδρες
καθώς μετρούνε τις σταγόνες του νερού
εξήντα τέσσερα χρόνια παρά κάτι,
από τότες που ο Χάροντας θέρισε τα χρόνια σου
μα δεν τα κατάφερε να θερίσει το μπόι σου
κι ο νήσκιος του ξεπέρασε τον όποιο χρόνο.
Αίσθηση, ψευδαίσθηση,παραίσθηση;
ΝΟΙΩΘΩ ΝΑ ΖΕΙΣ ,ΑΔΕΛΦΕ ΜΟΥ"

Μανώλης Γλέζος

Ο Μανώλης Γλέζος γεννήθηκε στην Απείρανθο (στ’ Απεράθου, σύμφωνα με τη ντοπολαλιά της περιοχής) της Νάξου στις 9 Σεπτεμβρίου 1922. Το 1940 πέτυχε στην ΑΣΟΕΕ (σημερινό Οικονομικό Πανεπιστήμιο

Την περίοδο της ναζιστικής κατοχής (1941-1944) ανέπτυξε έντονη αντιστασιακή δράση   Το   Μάιο του 1941 μαζί με τον Απόστολο Σάντα κατέβασε από την Ακρόπολη τη γερμανική σημαία με τη σβάστικα . 

Στις 24 Μαρτίου 1942 συνελήφθη μαζί με τον Απόστολο Σάντα από τα γερμανικά στρατεύματα και φυλακίστηκε ένα μήνα στις φυλακές Αβέρωφ, όπου βασανίστηκε απάνθρωπα, με αποτέλεσμα να προσβληθεί από φυματίωση βαρυτάτης μορφής. Στις 21 Απριλίου 1943 συνελήφθη από τα ιταλικά στρατεύματα κατοχής και παρέμεινε φυλακισμένος τρεις μήνες. Στις 7 Φεβρουαρίου 1944 συνελήφθη από συνεργάτες των αρχών κατοχής και παρέμεινε στις φυλακές επτάμισι μήνες, απ' όπου δραπέτευσε στις 21 Σεπτεμβρίου 1944. Συνολικά, ο Μανωλης Γλέζος καταδικάστηκε 28 φορές για την πολιτική του δραστηριότητα, από τις οποίες τρεις φορές σε θάνατο και παρέμεινε στις φυλακές 11 χρόνια και 5 μήνες και άλλα 4 χρόνια και έξι μήνες. Παρέμεινε, δηλαδή, κρατούμενος (φυλακή και εξορία) 16 χρόνια σε όλη τη ζωή του.

Ο Μανώλης Γλέζος συμμετέχει ενεργά στην πολιτική ως μέλος της τοπικής ή νομαρχιακής αυτοδιοίκησης αλλά κυρίως ως βουλευτής από το 1981.
Στις εκλογές του 2014 εκλέχτηκε ευρωβουλευτής , παίρνοντας τους περισσότερους ψήφους από ολους τους υποψήφιους.
Ως βουλευτής έκανε γνωστό το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων στην Ελλάδα και διεκδικεί τις αποζημίωσεις που δικαιούται η Ελλάδα από τη Γερμανία για δάνειο που δόθηκε από την Κατεχόμενη Ελλάδα στους Κατακτητές Γερμανούς.

Ο Χρίστος Γεωργούσης γράφει :

Για το Μανώλη Γλέζο

Μανώλη Γλέζο, γιε των Κυκλάδων

Απροσκύνητε ήρωα, βράχε , γρανίτη

Μανώλη Γλέζο, ακριβέ συγγενή μας

Της Πετραίας σου Γης ακατάλυτε κρύσταλλε

Τη φωτιά της ελπίδας μας έφερες

Προμηθέα, αλύγιστε , άφθαρτε.

Φωτοδότη, γι’ αυτό σε πιστέψαμε

Με την τόλμη σου άνοιξες δρόμους

Μανώλη Γλέζο, γιε των Κυκλάδων

Αδελφέ του Νικόλα που έπεσε νέος

Μανώλη Γλέζο, ακριβέ συγγενή μας

Της Πετραίας σου γης σπανιότατη σμύριδα

Μαχητή οδηγέ μας αδάμαστε

Στους αγώνες για δίκιο και όνειρα

Πρωτοπόρε , γι’ αυτό σ’ αγαπήσαμε

Με την τόλμη σου άνοιξες δρόμους

28 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Β' ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

"Και περάσανε μέρες πολλές μέσα σε λίγην ώρα . Και θερίσανε πλήθος τα θηρία, και άλλους εμάζωξαν".
                                                                                                     Οδυσσέας Ελύτης , Η  μεγάλη Έξοδος ,Άξιον Εστί

Στις 28 Οκτωβρίου του 1940 οι Έλληνες γεμίζουν τους δρόμους πανηγυρίζοντας στην άρνηση της ελληνικής κυβέρνησης να υποκύψει στο τελεσίγραφο της φασιστικής Ιταλίας.
 Την ημέρα εκείνη ξεκινούσε για την ιστορία της Ελλάδας ένα σημαντικό κεφάλαιο. 
Η σημασία και οι συνέπειες της συμμετοχής της χώρας μας στο Β' Παγκόσμιο Πόλεμο μπορούν να συγκριθούν μόνο με τον Αγώνα του 1821 κατά της Τουρκίας.

Ανάμεσα στο  διάστημα από την έναρξη του Ελληνο-ιταλικού  Πολέμου του 1940-41 μέχρι και την Απελευθέρωση της Αθήνας το 1944,  γράφτηκαν πολλές σελίδες στην ιστορία του έθνους.

Σελίδες θριάμβου στα βουνά της Αλβανίας.

Σελίδες απόγνωσης  από τις δύσκολες μέρες της κατοχής, από την πείνα, τις εκτελέσεις τις φυλακίσεις.

Σελίδες ελπίδας από τον ξεσηκωμό και την Εθνική Αντίσταση.

Σελίδες χαράς και ανακούφισης για την απελευθέρωση. 
  

                  
  Συνέβησαν τόσα πολλά  στη χώρα μας και στην ανθρωπότητα ολόκληρη στο διάστημα των έξι χρόνων του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, που είναι αδύνατο να ξεχαστούν. 
Οι αριθμοί δείχνουν το μέγεθος της φρίκης του πολέμου.
Μισό εκατομμύριο νεκροί για την Ελλάδα , 50.000.000   συνολικά.

Β' ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΕΛΛΑΔΑ from marialenaki